Aandacht voor vrouwveiligheid, maar Zwolle is nog niet aantoonbaar veiliger

Een jaar na de moord op de 17-jarige Lisa, die ook Zwolle diep raakte, kan de gemeente niet aantonen dat Zwolle veiliger is geworden voor vrouwen en meisjes. Tegelijkertijd is er het afgelopen jaar wel veel in beweging gekomen. Zo zijn ruim 2.200 meldingen en signalen over onveilige plekken verzameld en wordt bij de herinrichting van de Singelzone expliciet gekeken naar sociale veiligheid en het perspectief van vrouwen.

Swollwacht vroeg hier al vóór de dood van Lisa aandacht voor. In juli 2025 diende de partij de motie ‘Vrouwveilig Zwolle’ in. De inzet was om bij het ontwerpen en herinrichten van de stad niet alleen te kijken naar verkeersveiligheid, maar ook naar de vraag of vrouwen en meisjes zich ergens veilig voelen.

Een stadsbrede aanpak kreeg aanvankelijk onvoldoende steun. Wel volgde een toezegging van wethouder Rots voor een pilot op de Oosterenk. In januari 2026 kwam er steun voor een eerste concrete toepassing bij de herinrichting van de Singelzone. Bij ieder deelproject wordt daar gekeken naar onder meer zichtlijnen, donkere hoeken, verlichting, logische routes en mogelijkheden voor sociale controle.

Van politieke aandacht naar concrete stappen

In een jaar tijd is vrouwveiligheid daarmee van een onderwerp waarvoor nauwelijks politieke steun was, naar concrete toepassing bij de Singel en veel bredere aandacht binnen de gemeente gegaan. Dat is een belangrijke eerste stap. Nu moet die beweging doorzetten naar de rest van de stad, zodat vrouwen en meisjes het verschil uiteindelijk ook daadwerkelijk merken wanneer zij door Zwolle lopen.

De gemeente heeft inmiddels ruim 2.200 meldingen en signalen over onveilige plekken verzameld en een analyse gemaakt van donkere en slecht verlichte plekken. Ook wordt sociale veiligheid vaker meegenomen bij nieuwe ontwikkelingen en is een projectleider aangesteld om de verschillende acties te verbinden.

Tegelijkertijd hebben de meldingen volgens Swollwacht nog niet geleid tot fysieke aanpassingen op onveilige plekken. Ook kan de gemeente nog niet aantonen dat vrouwen en meisjes zich daadwerkelijk veiliger voelen.

Vrouwveiligheid als graadmeter

Er wordt in de stedenbouw weleens gezegd dat vrouwen en meisjes de otters van de openbare ruimte zijn. Als de omstandigheden goed genoeg zijn voor de otter, is het ecosysteem gezond. Zo kan ook naar de stad worden gekeken: als vrouwen en meisjes zich vrij en veilig voelen, profiteren daar uiteindelijk veel meer mensen van. Een vrouwvriendelijke stad is daarmee een betere stad voor iedereen.

Daarom moet vrouwveiligheid geen tijdelijk project zijn. Ook de toegezegde pilot op de Oosterenk is nog niet uitgevoerd. Swollwacht wil dat het perspectief van vrouwen en meisjes structureel wordt meegenomen bij alle nieuwe ontwikkelingen en herinrichtingen in Zwolle. Daarnaast wil de partij kijken naar maatregelen zoals ‘safer spaces’ bij evenementen en betere mogelijkheden om ’s avonds en ’s nachts veilig bij vervoer te komen.

Vrouwveiligheid laat zich niet afvinken met één motie, één proef of één onderzoek. Uiteindelijk is de belangrijkste graadmeter eenvoudig: kunnen vrouwen en meisjes zich vrij en veilig door onze stad bewegen? Zolang het antwoord daarop niet volmondig ‘ja’ is, blijven wij ons daarvoor inzetten.